Choć film powstał w 2014 roku, zawarta w nim historia nigdy się nie przedawnia. Jest on szczególnie wart uwagi, ponieważ został zrealizowany przez uczennice ówczesnego Gimnazjum im. ks. Wacława Rabczyńskiego w Wasilkowie – Gabrielę Petrykowską, Natalię Kownacką oraz Magdalenę Hałasik. Fakt ten zasługuje na odnotowanie, gdyż w dobie silnych podziałów i politycznych sporów wokół historii, tak świeże spojrzenie młodych autorek zachowuje cenny obiektywizm.
Na filmie możemy zobaczyć archiwalne ujęcia dawnego Białegostoku oraz poznać losy ludzi, którzy tworzyli to miasto. To prawdziwa podróż w niezwykłą przeszłość stolicy województwa podlaskiego. Z perspektywy 2026 roku materiał ten ogląda się ze szczególnym wzruszeniem – miasto przeszło tak ogromne metamorfozy, że po wielu dawnych zakątkach pozostały już tylko strzępki wspomnień.
Historia żydowskiej społeczności Białegostoku wymaga przypominania z jeszcze jednego, niezwykle istotnego powodu. Przedwojenni Żydzi byli pełnoprawnymi obywatelami Polski, a państwo Izrael wówczas jeszcze nie istniało. Podkreślanie tego faktu jest dziś kluczowe w obliczu rosnącej popularności antysemickich partii politycznych w Polsce. Nienawiść do drugiego człowieka jest złem, którego nie można usprawiedliwiać współczesnymi konfliktami politycznymi. Tragedie i działania wojenne toczące się obecnie na Bliskim Wschodzie, w tym sytuacja w Gazie, nie mogą rzucać cienia na historię naszych dawnych sąsiadów. Nie wolno mieszać dzisiejszej polityki międzynarodowej z dziedzictwem Żydów, którzy przez wieki współtworzyli tożsamość Białegostoku.
Powyższy film powinien być dla nas cenną lekcją. Znajomość własnych korzeni pozwala nam – białostoczanom i mieszkańcom Podlasia – budować świadomą tożsamość. To właśnie dzięki tej trudnej, wielokulturowej historii nasze miasto ma swój niepowtarzalny charakter, a my, jako jego mieszkańcy, wiemy, skąd pochodzimy.

