Blisko 1200 żubrów żyje obecnie na wolności w polskiej części Puszczy Białowieskiej i na terenach do niej przyległych. Najnowsza, zimowa inwentaryzacja przeprowadzona przez Białowieski Park Narodowy wykazała, że na koniec 2025 roku populacja liczy dokładnie 1176 osobników. To największe w Polsce skupisko tych majestatycznych zwierząt, a jednocześnie jedno z najważniejszych stad żubra w Europie. Dane pochodzą z dorocznego liczenia, które tradycyjnie odbywa się zimą – w okresie, gdy warunki sprzyjają dokładniejszym obserwacjom.
Liczenie żubrów w Puszczy Białowieskiej obejmuje nie tylko obszary leśne, ale także okoliczne tereny otwarte, na które zwierzęta regularnie wychodzą. Tegoroczna zima była śnieżna i mroźna, co znacząco ułatwiło pracę terenową. Żubry chętnie gromadziły się przy miejscach dokarmiania, tworząc większe stada. Dzięki temu możliwe było nie tylko ich policzenie, ale również ocena kondycji i stanu zdrowia. Pojedyncze osobniki tropiono po śladach na śniegu.
W trakcie inwentaryzacji rozpoznano 248 samców oraz 505 samic. W części przypadków – z powodu znacznej odległości – nie udało się ustalić płci zwierząt. Szczególnie istotna informacja dotyczy młodych: naliczono 176 cieląt urodzonych w ubiegłym roku. Rok wcześniej wynik zimowego liczenia wskazywał 870 żubrów żyjących na wolności. Trzeba jednak pamiętać, że wówczas ponad sto osobników przemieściło się z Puszczy Białowieskiej w rejon nadleśnictwa Żednia w Puszczy Knyszyńskiej. Jesienią ubiegłego roku część tej grupy wróciła.
Oznacza to, że realny przyrost populacji między 2024 a 2025 rokiem odpowiada w dużej mierze liczbie ubiegłorocznych cieląt. Wzrost nie wynika więc wyłącznie z dynamicznego rozmnażania, lecz także z powrotów wędrujących stad. Choć liczba 1176 osobników robi wrażenie, część żubrów regularnie opuszcza obszar zwartego kompleksu leśnego i żeruje na przedpolach puszczy. Zimą można je spotkać na polach rzepaku czy przy pozostawionej kukurydzy.
Zachowanie zwierząt w dużej mierze zależy od dostępności pokarmu w lesie. W latach obfitych w żołędzie żubry częściej pozostają w głębi puszczy. W okresach suszy, gdy runo leśne jest uboższe, chętniej wychodzą na tereny otwarte. To zjawisko rodzi zarówno wyzwania – m.in. związane z rolnictwem – jak i nowe pytania badawcze dotyczące migracji i przestrzennego wykorzystania siedlisk.
W ostatnim czasie jednemu z żubrów ze stada bytującego na łąkach założono obrożę telemetryczną. Dzięki niej naukowcy będą mogli dokładniej śledzić trasy wędrówek i sezonowe zmiany zachowań. Szczególnie interesujące jest połączenie między populacją z Puszczy Białowieskiej a stadami w Puszczy Knyszyńskiej. Taka wymiana osobników sprzyja zwiększeniu różnorodności genetycznej, co ma kluczowe znaczenie dla długofalowej stabilności populacji. Dane z obroży mogą w przyszłości odpowiedzieć na pytania, czy żubry wracają do puszczy na okres letni oraz jak długo przebywają poza jej zwartym obszarem.
Jedno jest pewne – Puszcza Białowieska pozostaje sercem polskiej populacji żubra. A liczba 1176 wolno żyjących osobników pokazuje, że symbol Podlasia ma się dziś silniej niż kiedykolwiek od czasu swojej powojennej odbudowy.
Partnerzy portalu:
