Forty w Piątnicy to jedno z najciekawszych miejsc historycznych w północno-zachodniej części Podlasia. Położone tuż przy Łomży, nad doliną Narwi, stanowią niezwykłe połączenie historii, militarnej architektury i atrakcyjnego krajobrazu. Dla turystów odwiedzających region to miejsce, w którym można nie tylko zobaczyć imponujące fortyfikacje sprzed ponad stu lat, ale także poczuć atmosferę wydarzeń, które decydowały o losach tej części Polski.
Budowę Twierdzy Łomża rozpoczęto w 1887 roku. Miała ona chronić ważną przeprawę przez Narew oraz strategiczne szlaki komunikacyjne prowadzące przez Łomżę – wówczas stolicę guberni w Imperium Rosyjskim. System obronny składał się z pięciu fortów tworzących tzw. „Główną Osłonę”. Dwa z nich powstały na lewym brzegu Narwi w pobliżu Łomży, natomiast trzy kolejne zbudowano wokół miejscowości Piątnica. Forty były przygotowane do długotrwałej obrony i funkcjonowania w pełnej izolacji – posiadały własne kuchnie, piekarnie, studnie, system ogrzewania oraz wentylacji.
Najbardziej rozbudowane umocnienia powstały właśnie w Piątnicy. Forty oznaczone numerami I, II i III zostały później nazwane literami A, B i W. Obiekty połączono systemem wałów ziemnych, fos oraz osłoniętych dróg, który umożliwiał szybkie przemieszczanie się żołnierzy i zaopatrzenia. W fortach znajdowały się betonowe koszary, kaponiery artyleryjskie, schrony bojowe i podziemne przejścia zwane poternami. Całość tworzyła ciągłą linię obrony oddaloną o około 1,5 kilometra od przeprawy przez Narew.
Choć twierdza została zlikwidowana w 1909 roku, jej znaczenie militarne powróciło jeszcze dwukrotnie w burzliwym XX wieku. W 1920 roku forty odegrały ważną rolę w obronie przed nacierającą Armią Czerwoną. Kilkudniowe powstrzymywanie wojsk sowieckich w rejonie Łomży pozwoliło polskim oddziałom przygotować się do kontruderzenia w decydującej Bitwie Warszawskiej. Z kolei we wrześniu 1939 roku Wojsko Polskie wzmocniło forty dodatkowymi schronami bojowymi, rowami strzeleckimi i zaporami przeciwpiechotnymi. W dniach 7–10 września w Piątnicy rozegrała się zacięta obrona przeciwko oddziałom niemieckim nacierającym od strony Prus Wschodnich.
Do dziś najlepiej zachowane są trzy forty w Piątnicy oraz fort IV przy drodze z Łomży w kierunku Ostrołęki. W jednym z nich działa muzeum forteczne oraz strzelnica sportowa. Zwiedzający mogą zobaczyć potężne ziemne wały, betonowe koszary i fragmenty podziemnych przejść, które do dziś robią ogromne wrażenie.
Forty w Piątnicy są dziś ciekawym przystankiem na turystycznej mapie Podlasia. To miejsce idealne dla miłośników historii, militariów, ale także dla osób szukających nieoczywistych atrakcji podczas podróży po regionie. Spacer po dawnych umocnieniach pozwala przenieść się w czasie i wyobrazić sobie, jak wyglądała obrona tych terenów ponad sto lat temu, gdy dolina Narwi była strategiczną bramą prowadzącą w głąb kraju.
Partnerzy portalu:
